نحوه محاسبات خسارت کلوز های ۰۰۳ و ۰۰۴
راهنمای جامع تحلیل و نحوه محاسبه خسارت کلوزهای 003 و 004 در بیمه‌های مهندسی تمام‌خطر پیمانکاران (CAR) و نصب (EAR)
مفاهیم بنیادین، جایگاه ساختاری و مبانی مقرراتی دوره‌های نگهداری در بیمه‌های مهندسی ایران
پوشش‌های بیمه‌ای تمام‌خطر پیمانکاران (Contractors All Risks – CAR) و تمام‌خطر نصب (Erection All Risks – EAR) از ابزارهای بنیادین مدیریت ریسک در پروژه‌های کلان، زیرساختی و به‌ویژه صنایع بالادستی و پایین‌دستی نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی محسوب می‌شوند. بر اساس ساختار استاندارد بین‌المللی ارائه‌شده توسط شرکت بیمه اتکایی مونیخ (Munich Re) که منطبق بر ضوابط، آیین‌نامه‌ها و مصوبات شورای عالی بیمه در بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران بومی‌سازی شده است، بیمه‌نامه‌های مهندسی دوره اجرای عملیات از زمان تجهیز کارگاه و تخلیه اولین محموله کالای موضوع پیمان آغاز شده و با انجام تست، راه‌اندازی و صدور گواهی تحویل موقت یا آغاز بهره‌برداری تجاری خاتمه می‌یابد. با این حال، مسئولیت‌های حقوقی و فنی پیمانکار با تحویل موقت پایان نمی‌پذیرد، زیرا بر اساس شرایط عمومی پیمان (نشریه ۴۳۱۱ سازمان برنامه و بودجه) و الزامات قراردادی فیدیک (FIDIC)، پیمانکار در قبال نواقص، عیوب پنهان و انجام تعهدات باقیمانده در طول دوره رفع عیب یا دوره تضمین مسئولیت کامل دارد. برای پیوند دادن تعهدات قراردادی پیمانکار با سازوکار جبران مالی در صنعت بیمه، الحاقیه‌های استاندارد موسوم به کلوزهای دوره نگهداری تعریف شده‌اند. کلوز 003 ناظر بر دوره نگهداری ساده (Simple Maintenance) و کلوز 004 ناظر بر دوره نگهداری گسترده (Extended Maintenance) است. در حقوق بیمه ایران، این کلوزها شرایط عمومی بیمه‌نامه را که خسارات پس از بهره‌برداری یا تحویل کار را استثنا می‌دانند، تعدیل نموده و تحت چارچوب معین و در ازای دریافت حق‌بیمه اضافی، پوشش مالی خسارت را در طول دوره تضمین تمدید می‌نمایند. نکته بنیادین در نظارت بیمه مرکزی این است که الحاقیه‌های مزبور صرفاً در صورت درج صریح در جدول مشخصات بیمه‌نامه و تعیین دقیق مدت نگهداری، ارزش تعهدات و نوع پوشش قابلیت استناد حقوقی دارند.
کلمات کلیدی: بیمه تمام‌خطر پیمانکاران، بیمه تمام‌خطر نصب، بیمه مرکزی ایران، کلوز 003، کلوز 004، دوره نگهداری، تحویل موقت، شرایط عمومی پیمان.
دامنه شمول و حدود تعهدات کلوز 003 بیمه مهندسی (پوشش نگهداری ساده)
کلوز 003 تحت عنوان رسمی پوشش دوره نگهداری ساده، سطحی محدود و دقیقاً مشروط از تعهدات بیمه‌گر را در فاز بعد از تحویل موقت ترسیم می‌کند. مطابق مفاد صریح این کلوز در مقررات بیمه ایران، تعهدات بیمه‌گر تنها محدود به خسارات فیزیکی مادی و ناگهانی وارده به بخش‌های تحویل‌شده پروژه است، مشروط بر آنکه این خسارات مستقیماً توسط خود بیمه‌گذار یا پیمانکاران جزء وی در جریان اجرای عملیاتی پدید آید که به موجب مفاد قرارداد پیمانکاری جهت رفع عیب، تکمیل نواقص جزئی یا انجام وظایف دوره نگهداری و تضمین به وی محول گردیده است. به عنوان مثال، چنانچه در یک پالایشگاه گاز، پس از صدور گواهی تحویل موقت، گروه فنی پیمانکار برای تعویض ولو معیوب یا سفت کردن فلنج‌ها وارد واحد شود و در حین فرآیند تعمیر و رگلاژ، به دلیل خطای اپراتوری یا افتادن آچار هیدرولیکی بر روی لوله‌های ابزار دقیق زیرین، شکستگی خطوط و نشتی رخ دهد، این حادثه نمونه بارز خسارت تحت کلوز 003 محسوب می‌شود. در این کلوز، بیمه‌گر هرگز ریسک‌های کلی کارگاه، حوادث ناشی از عوامل طبیعی، صاعقه، طوفان، خطای طراحی یا عملکرد اشتباه تجهیزات در زمان بهره‌برداری را جبران نمی‌کند، بلکه تنها اقدام اجرایی مستقیم پیمانکار در حین ایفای تعهدات رفع نقص، شرط تحقق حادثه و قابلیت جبران خسارت است. عدم درک این مرز حقوقی، از پرتکرارترین زمینه‌های بروز اختلاف میان کارفرمایان و شرکت‌های بیمه در مراجع داوری و سامانه‌های رسیدگی به شکایات بیمه مرکزی به شمار می‌رود.
کلمات کلیدی: کلوز 003، دوره نگهداری ساده، تعهدات بیمه‌گر، رفع عیب، خطای اپراتوری پیمانکار، عملیات اجرایی، دوره تضمین.
دامنه شمول، فلسفه وجودی و تمایزات بنیادین کلوز 004 (پوشش نگهداری گسترده)
کلوز 004 تحت عنوان پوشش دوره نگهداری گسترده، چتر حمایتی بسیار وسیع‌تر و جامع‌تری را نسبت به کلوز 003 پیش‌بینی می‌کند و به‌ویژه در مگاپروژه‌های صنعتی و تاسیسات حساس فرآیندی که فرآیند تست، تنش‌های حرارتی و ارتعاشات مکانیکی در آن‌ها چشمگیر است، الزامی تلقی می‌گردد. کلوز 004 دو نوع خسارت عمده را تحت پوشش قرار می‌دهد: نوع اول دقیقاً همان دامنه تحت پوشش کلوز 003 است؛ یعنی خسارات فیزیکی ناشی از عملیات اجرایی پیمانکار در حین انجام تعهدات دوره تضمین و رفع نقص. نوع دوم که قلب تپنده و ممیزه اصلی این کلوز است، شامل خسارات فیزیکی مادی می‌شود که در جریان دوره بهره‌برداری و نگهداری ظاهر می‌گردد، اما ریشه و منشأ اولیه حادثه به حوادث، عملیات اجرایی معیوب یا قصور پیمانکار در طول دوره اجرای عملیات (پیش از تحویل موقت) در کارگاه بازمی‌گردد. به عبارت دیگر، این کلوز خسارات ناشی از عیوب نهفته در مرحله ساخت و نصب را که در زمان اجرای اولیه رخ داده ولی در زمان تست نهایی خود را نشان نداده و با قرار گرفتن پروژه تحت بار واقعی و شرایط سرویس بروز یافته است، پوشش می‌دهد. این تفکیک علّی، مزیت رقابتی کلوز 004 را شکل می‌دهد و آن را به پوششی استاندارد و حیاتی برای پروژه‌های با تکنولوژی بالا مبدل می‌سازد که بدون آن، هرگونه خسارت وارده به تجهیزات گران‌قیمت تاسیساتی پس از تحویل، مستثنی تلقی خواهد شد.
کلمات کلیدی: کلوز 004، دوره نگهداری گسترده، علت ریشه‌ای، عیب نهفته ساخت، دوره اجرا، دوره بهره‌برداری، تاسیسات حساس صنعتی.
تحلیل تطبیقی رابطه سببیت و شروط پذیرش خسارت در پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی
در علم حقوق بیمه و رسیدگی فنی به پرونده‌های خسارت مهندسی در کشور، احراز رابطه سببیت بی‌واسطه و موثر (Proximate Cause) میان منشأ حادثه و خسارت وارده، ستون فقرات ارزیابی خسارت به شمار می‌رود. در تاسیسات پیچیده فرآیندی نفت و گاز، تفکیک میان یک حادثه تحت پوشش کلوز 004 با استثنائات متداولی نظیر فرسودگی عادی (Wear and Tear)، خوردگی شیمیایی تدریجی، خطای ذاتی در طراحی مهندسی و بهره‌برداری نادرست توسط عوامل کارفرما، فرآیندی بسیار پیچیده و فنی است. برای نمونه، چنانچه یک کمپرسور رفت‌وبرگشتی یا توربین گازی چند ماه پس از تحویل موقت به دلیل شکستن پیچ‌های فونداسیون دچار تخریب مکانیکی شدید شود، کارشناس رسمی بیمه باید زنجیره علیت را بررسی کند: اگر اثبات شود تورک بستن پیچ‌ها در حین نصب در دوره عملیات کمتر از استاندارد کارخانه سازنده بوده و بر اثر ارتعاشات این خطا به وقوع پیوسته است، خسارت مستقیماً در شمول کلوز 004 قرار دارد؛ اما اگر شرکت بهره‌بردار از روغن روان‌کار نامناسب استفاده کرده باشد یا تعویض فیلترها را در زمان مقرر انجام نداده باشد، حادثه ناشی از سوء نگهداری کارفرما بوده و به طور قطعی از شمول کلوز 004 خارج خواهد بود. در کلوز 003 این تحلیل ساده‌تر است، زیرا کافی است رابطه زمانی، مکانی و علّی بین حضور پیمانکار در محل برای اصلاح کار و بروز آسیب به سیستم احراز گردد. عدم وجود نقشه نگهداری و تعمیرات مدون، عدم ارائه گزارش‌های روزانه کارگاه (DPR) و فقدان سیستم مدیریت تغییرات (MOC)، بزرگ‌ترین موانع اثبات سببیت در خسارات ادعایی هستند.
کلمات کلیدی: رابطه سببیت، خسارت تاسیساتی، ارزیابی فنی خسارت، خطای نصب، سوء نگهداری کارفرما، گزارش‌های کارگاهی، نفت و گاز.
نحوه محاسبه عددی، تعدیل ریالی و کاربرد فرمول‌های فنی خسارت
محاسبه مالی و ریالی خسارت در کلوزهای 003 و 004 مستلزم اجرای دقیق اصول حاکم بر ماده ۱۹ قانون بیمه، آیین‌نامه‌های مصوب بیمه مرکزی و شروط خصوصی بیمه‌نامه است. فرآیند ارزیابی شامل چند مرحله اساسی است: ابتدا برآورد هزینه بازسازی و جایگزینی قطعات و بخش‌های آسیب‌دیده با در نظر گرفتن نرخ‌های رسمی روز، هزینه‌های دمونتاژ، حمل و نقل، حقوق و عوارض گمرکی و دستمزد نصب مجدد صورت می‌پذیرد. مرحله دوم، بررسی رعایت اصل حسن نیت و مطابقت سرمایه بیمه‌شده با ارزش واقعی روز پروژه است. چنانچه سرمایه مندرج در جدول مشخصات بیمه‌نامه کمتر از ارزش واقعی در زمان وقوع حادثه باشد، اعمال قاعده نسبی سرمایه بر اساس ماده ۱۰ قانون بیمه الزامی خواهد بود:
$$خسارت\ قابل\ پرداخت = خسارت\ ناخالص\ ارزیابی‌شده \times \left( \frac{سرمایه\ بیمه‌شده}{ارزش\ واقعی\ موضوع\ بیمه} \right)$$
مرحله سوم، کسر ارزش ضایعات و بازیافتی‌ها از مبلغ ارزیابی‌شده است، زیرا بیمه‌گذار نباید از محل خسارت منتفع گردد. مرحله چهارم، بررسی اعمال استهلاک است؛ در بیمه‌های مهندسی تمام‌خطر، چنانچه قطعه جدید جایگزین قطعه قدیمی مستهلک گردد، استهلاک کسر می‌شود مگر آنکه پوشش ارزش جایگزینی نوی کامل خریداری شده باشد. در نهایت، مرحله پنجم اعمال فرانشیز (Deductible) توافق‌شده در بیمه‌نامه است. در پروژه‌های تاسیساتی، فرانشیز دوره نگهداری معمولاً به صورت درصدی از مبلغ خسارت با حداقل مبلغ ثابت (مثلاً ۲۰ درصد هر خسارت حداقل یک میلیارد ریال) درج می‌گردد.
یک سناریوی عددی مشخص: فرض کنید در واحد تقطیر یک پالایشگاه، پمپ پیستونی هیدرولیکی ناشی از نقص در فرآیند جوشکاری فلنج‌ها در زمان اجرا دچار شکستگی می‌شود (پوشش کلوز 004). ارزش قطعات آسیب‌دیده، اجرت و نصب مجدد ۴ میلیارد ریال برآورد می‌شود. ارزش بازیافتی داغی پمپ ۴۰۰ میلیون ریال است. سرمایه کل بیمه‌شده پروژه ۵۰۰ میلیارد ریال بوده در حالی که ارزش واقعی کل در زمان حادثه ۶۲۵ میلیارد ریال کارشناسی شده است (ضریب تناسب ۰.۸). فرانشیز بیمه‌نامه نیز ۱۵ درصد حداقل ۵۰۰ میلیون ریال توافق شده است. محاسبه خسارت به صورت زیر خواهد بود:
$$خسارت\ خالص\ پس\ از\ کسر\ ضایعات = ۴,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۳,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰\ ریال$$
$$اعمال\ قاعده\ نسبی\ ماده\ ۱۰ = ۳,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ \times ۰.۸ = ۲,۸۸۰,۰۰۰,۰۰۰\ ریال$$
$$کسر\ فرانشیز\ (۱۵٪\ معادل\ ۴۳۲,۰۰۰,۰۰۰\ ریال\ اما\ کمتر\ از\ حداقل) = ۲,۸۸۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۲,۳۸۰,۰۰۰,۰۰۰\ ریال$$
مبلغ نهایی چک خسارت پرداختی معادل دو میلیارد و سیصد و هشتاد میلیون ریال خواهد بود.
کلمات کلیدی: محاسبه خسارت، قاعده نسبی سرمایه، ماده ۱۰ قانون بیمه، کسر فرانشیز، استهلاک، ارزش بازیافتی، برآورد ریالی.
استثنائات اختصاصی و تعارضات تفسیری در پوشش‌های دوره نگهداری
یکی از حساس‌ترین ابعاد مدیریت ریسک حقوقی در اجرای کلوزهای 003 و 004، تسلط بر استثنائات صریح و ضمنی این الحاقیه‌ها است. به طور کلی، هیچ‌یک از کلوزهای 003 و 004 پوششی برای خسارات ناشی از طراحی غلط ارائه نمی‌دهند، مگر آنکه کلوز تکمیلی طراحی (مانند کلوز 115 یا کلوزهای DE2 تا DE5 در استاندارد انجمن بیمه‌گران بریتانیا) به صورت مجزا خریداری شده باشد؛ حتی در صورت وجود کلوز 004، تنها خسارت وارده به قطعه‌ای که منشأ اجرایی در زمان نصب داشته جبران می‌شود و رفع نقص خودِ قطعه معیوبِ طراحی‌شده جبران‌ناپذیر است. از دیگر استثنائات قطعی، خسارات وارده به ماشین‌آلات و تجهیزات بهره‌بردار ناشی از خطای بهره‌برداری، عدم رعایت دستورالعمل‌های کارخانه سازنده و استفاده فراتر از ظرفیت اسمی تجهیزات است. خسارات غیرمستقیم، عدم‌النفع، جریمه‌های تاخیر پیمانکار (Liquidated Damages) و خسارات ناشی از قطع تولید به موجب شرایط عمومی بیمه‌های تمام‌خطر مستثنی هستند. تعارض حقوقی متداول دیگری که در شرکت‌های بیمه ایجاد می‌شود، همپوشانی دوره نگهداری با بیمه‌نامه شکست ماشین‌آلات (MB) است؛ چنانچه کارفرما پس از تحویل موقت بیمه‌نامه شکست ماشین‌آلات خریداری کند و همزمان کلوز 004 برقرار باشد، مطابق با اصول بیمه مرکزی، اصل تعدد بیمه و تقدم مسئولیت منشأ حادثه بررسی شده و خسارت بر اساس علت اولیه بین بیمه‌گران تخصیص می‌یابد.
کلمات کلیدی: استثنائات بیمه‌ای، خطای طراحی، عدم‌النفع، توقف تولید، شکست ماشین‌آلات، تعدد بیمه، خسارات غیرمستقیم.
تکالیف بیمه‌گذار و فرآیند رسیدگی و تسویه خسارت طبق ضوابط بیمه مرکزی
مطابق قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ و مقررات تنظیمی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، پیگیری و دریافت خسارت در چارچوب کلوزهای نگهداری، منوط به ایفای دقیق تکالیف قانونی بیمه‌گذار است. اولین تکلیف بنیادین، اعلام کتبی وقوع حادثه حداکثر ظرف مهلت مقرر در بیمه‌نامه (معمولاً ۵ روز کاری) از زمان اطلاع است؛ عدم اعلام به‌موقع می‌تواند حق اعتراض بیمه‌گر مبنی بر عدم امکان ارزیابی دقیق صحنه را تقویت کند. دومین تکلیف، اقدام جهت کاهش و جلوگیری از توسعه خسارت است؛ بیمه‌گذار باید تدابیر فوری برای مهار آتش‌سوزی، جلوگیری از پیشروی نشت سیالات خورنده یا ایزوله‌سازی مدارها به عمل آورد، بدون آنکه بدون هماهنگی بیمه‌گر یا صدور دستور مراجع قضایی، در چیدمان و آثار فیزیکی صحنه حادثه تغییری ایجاد کند که مانع از ارزیابی شود. سومین تکلیف، ارائه شفاف و مستند کلیه مدارک مثبته از جمله صورت‌جلسه تحویل موقت، لاگ‌شیت‌های بهره‌برداری، گزارش‌های روزانه اجرای عملیات اصلاحی، شرح کار تعویض قطعات و فاکتورهای رسمی مورد تایید است. از سوی دیگر، شرکت‌های بیمه پس از ارجاع موضوع به کارشناس رسمی خسارت (دارای پروانه از بیمه مرکزی)، ملزم هستند حداکثر ظرف مهلت قانونی (معمولاً ۳۰ الی ۴۵ روز پس از تکمیل مدارک) نسبت به صدور گزارش تعدیل خسارت و پرداخت وجه اقدام نمایند. هرگونه اختلاف نظر در تعیین علت ریشه‌ای نیز از طریق هیئت‌های داوری مرضی‌الطرفین یا کمیسیون‌های تخصصی سندیکای بیمه‌گران و مراجع قضایی دادگستری قابل حل‌وفصل است.
کلمات کلیدی: تکالیف بیمه‌گذار، اعلام خسارت، کاهش خسارت، ارزیابی خسارت، کارشناس رسمی، مهلت قانونی، تسویه خسارت.
راهبردهای مدیریت ریسک و بهینه‌سازی پوشش‌ها در قراردادهای کلان EPC تاسیساتی
برای کارفرمایان و پیمانکاران در پروژه‌های مهندسی، تدارکات و ساخت (EPC) حوزه تاسیسات و انرژی، انتخاب دقیق و مذاکره پیرامون کلوزهای دوره نگهداری از مرحله تدوین اسناد مناقصه یک ضرورت انکارناپذیر است. نخستین راهبرد طلایی، ترجیح همیشگی کلوز 004 به جای کلوز 003 در قراردادهای تاسیساتی و پالایشگاهی است؛ اختلاف حق‌بیمه این دو کلوز در مقایسه با ریسک ویرانگر هزینه‌های ناشی از عدم پوشش عیوب با منشأ زمان ساخت، بسیار ناچیز است. راهبرد دوم، تطابق کامل مدت زمان پوشش کلوز نگهداری با دوره تضمین مندرج در قرارداد پیمانکاری است (معمولاً ۱۲ الی ۲۴ ماه)؛ چنانچه پروژه به هر دلیلی نیاز به تمدید دوره تضمین داشته باشد، الحاقیه تمدید پوشش بیمه‌ای باید پیش از انقضای تاریخ بیمه‌نامه صادر گردد، در غیر این صورت هرگونه خسارت پس از انقضا از شمول تعهدات خارج است. راهبرد سوم، درج دقیق نام کلیه طرف‌های درگیر شامل کارفرما، پیمانکار اصلی و تمامی پیمانکاران فرعی تحت عنوان بیمه‌گذار مشترک (Co-insured) همراه با درج صریح کلوز عدم اسقاط حق رجوع (Waiver of Subrogation) علیه پیمانکاران است؛ این اقدام مانع از آن می‌شود که بیمه‌گر پس از پرداخت خسارت به کارفرما، علیه پیمانکار مجری طرح دعوای ریکاوری و بازیافت نماید. در نهایت، تدوین دقیق حد غرامت (Limit of Liability) متناسب با حداکثر خسارت احتمالی ممکن (PML) در این دوره، تضمین‌کننده امنیت مالی پروژه در مسیر پایداری تولید خواهد بود.
کلمات کلیدی: پروژه‌های EPC، مدیریت ریسک، دوره تضمین، پیمانکار فرعی، حق رجوع، حداکثر خسارت احتمالی، استراتژی بیمه‌ای.
پرسش و پاسخ‌های کلیدی و کاربردی
پرسش ۱: تفاوت بنیادین و عملیاتی میان کلوز 003 و کلوز 004 بیمه مهندسی چیست؟
پاسخ: در کلوز 003 (نگهداری ساده)، تنها خساراتی جبران می‌شود که مستقیماً در حین و در نتیجه عملیات خودِ پیمانکار برای رفع نقص و تکمیل تعهدات دوره تضمین رخ دهد. اما در کلوز 004 (نگهداری گسترده)، علاوه بر مورد فوق، کلیه خساراتی که در طول دوره بهره‌برداری رخ می‌دهند ولی علت و ریشه اصلی آن‌ها نقص، کوتاهی یا رویدادی در جریان دوره اجرای عملیات (قبل از تحویل موقت) بوده است نیز تحت پوشش قرار می‌گیرد.
پرسش ۲: آیا خسارت ناشی از اشتباه اپراتور کارفرما در دوره نگهداری تحت کلوز 004 قابل پرداخت است؟
پاسخ: خیر. کلوز 004 صرفاً عیوب ناشی از دوره اجرای پیمانکار را پوشش می‌دهد. خسارات ناشی از بهره‌برداری غیراصولی، اشتباه اپراتور بهره‌بردار یا عدم سرویس و نگهداری دوره‌ای جزو تعهدات این کلوز نبوده و برای پوشش آن باید بیمه‌نامه‌های دوران بهره‌برداری نظیر تمام‌خطر اموال یا شکست ماشین‌آلات اخذ شود.
پرسش ۳: در صورت بروز خسارت در دوره نگهداری، فرانشیز چگونه محاسبه می‌شود؟
پاسخ: فرانشیز در جدول مشخصات بیمه‌نامه برای دوره نگهداری معمولاً جداگانه تعیین می‌گردد. فرانشیز به صورت درصدی از مبلغ ارزیابی‌شده خسارت با یک حداقل رقم ثابت (مثلاً ۱۵ الی ۲۵ درصد با حداقل رقمی مشخص) تعیین می‌شود و همواره پس از کسر بازیافتی و اعمال قاعده نسبی سرمایه (در صورت کم‌بیمه‌گی)، از مبلغ نهایی خسارت کسر می‌گردد.
پرسش ۴: آیا کلوز 004 نقص‌های ناشی از طراحی اشتباه سازه یا تاسیسات را جبران می‌کند؟
پاسخ: به طور پیش‌فرض خیر. استثنای خطای طراحی در شرایط عمومی حاکم است مگر آنکه کلوزهای تخصصی طراحی (مانند کلوز 115) ضمیمه بیمه‌نامه شده باشد. در حالت استاندارد کلوز 004، تنها خطاهای اجرایی، متریال نامناسب زمان نصب یا نقص در مونتاژ قابل پذیرش است.
پرسش ۵: در چه شرایطی قاعده نسبی ماده ۱۰ قانون بیمه در محاسبه خسارت کلوزهای نگهداری اعمال می‌شود؟
پاسخ: چنانچه در زمان وقوع حادثه در دوره نگهداری، مشخص شود که سرمایه بیمه‌شده کل پروژه در بیمه‌نامه کمتر از ارزش واقعی و تمام‌شده پروژه در زمان حادثه (با لحاظ افزایش قیمت‌ها، تورم یا تغییر در حجم کار) درج شده است، بیمه‌گر خسارت را به نسبت سرمایه بیمه‌شده به ارزش واقعی روز پرداخت خواهد کرد.
دیدگاهتان را بنویسید